Odwodnienie i elektrolity

Słownik kwalifikacji HGT.12 - Organizacja żywienia i usług gastronomicznych

Odwodnienie to stan, w którym organizm traci więcej wody, niż przyjmuje. Razem z wodą tracone są także ważne składniki mineralne rozpuszczone w płynach ustrojowych, czyli elektrolity.

W pytaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać: przy odwodnieniu szczególnie mogą występować braki sodu i potasu.

Dlaczego sód i potas są ważne?

Sód odpowiada głównie za gospodarkę wodną organizmu i utrzymanie prawidłowego ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych. Jest tracony m.in. z potem, moczem, podczas biegunek i wymiotów.

Potas uczestniczy w pracy mięśni, przewodzeniu impulsów nerwowych i regulacji pracy serca. Jego niedobór może powodować osłabienie, skurcze mięśni i zaburzenia rytmu serca.

Kiedy rośnie ryzyko odwodnienia?

Do odwodnienia może dojść szczególnie podczas:
- intensywnego wysiłku fizycznego,
- wysokiej temperatury otoczenia,
- gorączki,
- biegunki i wymiotów,
- zbyt małego spożycia płynów.

Objawy odwodnienia

Typowe objawy to:
- silne pragnienie,
- suchość w ustach,
- zmniejszona ilość oddawanego moczu,
- osłabienie,
- zawroty głowy,
- przyspieszone tętno.

Znaczenie w żywieniu

W żywieniu należy dbać nie tylko o odpowiednią ilość wody, ale także o uzupełnianie elektrolitów. W praktyce mogą pomagać napoje nawadniające, zupy, produkty bogate w potas oraz odpowiednia podaż soli, zależnie od stanu zdrowia człowieka.