Wapń to składnik mineralny niezbędny do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Najwięcej wapnia znajduje się w kościach i zębach, ale pełni on także ważne funkcje w pracy mięśni, układu nerwowego i krzepnięciu krwi.
Funkcje wapnia
Wapń odpowiada za:
- budowę i mineralizację kości oraz zębów,
- prawidłową kurczliwość mięśni,
- przewodzenie impulsów nerwowych,
- udział w procesie krzepnięcia krwi,
- aktywację niektórych enzymów.
Źródła wapnia w diecie
Dobrymi źródłami wapnia są przede wszystkim produkty mleczne:
- mleko,
- jogurty naturalne,
- kefiry,
- sery twarogowe,
- sery podpuszczkowe i pleśniowe.
Wapń występuje również w produktach roślinnych, np. w jarmużu, brokułach, migdałach, sezamie oraz wodach mineralnych wysokowapniowych.
Znaczenie w planowaniu żywienia
Podczas układania jadłospisów należy zwracać uwagę nie tylko na ilość wapnia, ale też na jego przyswajalność. Wapń z mleka i przetworów mlecznych jest zwykle dobrze przyswajalny. Jego wykorzystanie przez organizm wspiera witamina D.
Niedobór i nadmiar
Niedobór wapnia może prowadzić do osłabienia kości, zwiększonego ryzyka złamań, zaburzeń pracy mięśni i problemów z zębami. Nadmiar wapnia, zwłaszcza z suplementów, może być niekorzystny i powinien być kontrolowany.
W zadaniach egzaminacyjnych wapń często występuje jako składnik mineralny, którego ilość należy obliczyć na podstawie masy produktu i zawartości w 100 g.