Ogranicznik amplitudy
Słownik kwalifikacji INF.01 - Montaż i utrzymanie torów telekomunikacyjnych oraz urządzeń abonenckich
Ogranicznik amplitudy to układ lub element toru sygnałowego, który nie pozwala, aby wartość sygnału przekroczyła określony poziom. Gdy amplituda sygnału jest zbyt duża, ogranicznik „ścina” jego wierzchołki.
Jak działa?
Dla małych sygnałów ogranicznik może zachowywać się prawie liniowo, czyli sygnał wyjściowy jest podobny do wejściowego. Po przekroczeniu progu ograniczania układ przestaje odwzorowywać sygnał proporcjonalnie. Przykładowo sinusoidalny przebieg na wejściu może na wyjściu mieć spłaszczone wierzchołki.
Dlaczego powoduje zniekształcenia nieliniowe?
Zniekształcenia nieliniowe powstają wtedy, gdy zależność między sygnałem wejściowym i wyjściowym nie jest proporcjonalna. Ogranicznik amplitudy właśnie tak działa po przekroczeniu progu — zmienia kształt przebiegu, a nie tylko jego poziom.
Skutkiem ograniczania mogą być:
- pojawienie się dodatkowych składowych harmonicznych,
- pogorszenie jakości sygnału mowy lub danych,
- zakłócenia w modulowanych sygnałach telekomunikacyjnych,
- przesterowanie toru transmisyjnego.
Ważne na egzaminie
Jeżeli pytanie dotyczy elementu powodującego zniekształcenia nieliniowe, najczęściej chodzi o układ, który zmienia kształt sygnału, np. ogranicznik amplitudy. Tłumik i idealne filtry liniowe zmieniają poziom lub pasmo sygnału, ale same z siebie nie muszą powodować zniekształceń nieliniowych.