Awaria systemu plików oznacza uszkodzenie struktury odpowiedzialnej za organizację danych na dysku lub partycji. System plików przechowuje informacje o nazwach plików, katalogach, uprawnieniach, lokalizacji danych oraz wolnym miejscu.
Typowe przyczyny
- nagłe odłączenie zasilania podczas zapisu danych,
- uszkodzenie dysku HDD lub SSD,
- błędy sterownika lub systemu operacyjnego,
- odłączenie nośnika USB bez bezpiecznego wysunięcia,
- działanie złośliwego oprogramowania.
Objawy awarii
- komunikaty o konieczności sformatowania dysku,
- brak dostępu do partycji,
- zniknięcie plików lub katalogów,
- błędy odczytu i zapisu,
- bardzo wolne działanie nośnika.
Czego nie robić bez kopii danych?
Najbardziej ryzykowną operacją jest formatowanie, ponieważ tworzy nową strukturę systemu plików i może nadpisać informacje potrzebne do odzyskania danych. W przypadku awarii systemu plików najpierw należy zabezpieczyć dane, np. wykonać obraz dysku lub kopię sektorową.
Bezpieczniejsze działania
- sprawdzenie stanu SMART dysku,
- wykonanie kopii zapasowej lub obrazu nośnika,
- użycie narzędzi diagnostycznych, np. CHKDSK, z rozwagą,
- odzyskiwanie danych z kopii, a nie bezpośrednio z uszkodzonego nośnika.
Na egzaminie warto pamiętać: skanowanie lub diagnostyka zwykle nie usuwa danych celowo, natomiast formatowanie może doprowadzić do ich trwałej utraty.