Planista procesora (ang. CPU scheduler) to mechanizm systemu operacyjnego odpowiedzialny za przydzielanie czasu procesora uruchomionym programom i procesom. Dzięki niemu wiele zadań może działać pozornie jednocześnie, mimo że pojedynczy rdzeń procesora wykonuje w danej chwili tylko jeden wątek instrukcji.
Rola planisty
Planista decyduje:
- który proces lub wątek otrzyma procesor,
- na jak długo zostanie mu przydzielony czas CPU,
- kiedy proces zostanie przerwany i zastąpiony innym,
- jak obsłużyć procesy o różnych priorytetach.
W systemach wielozadaniowych planista jest kluczowym elementem jądra systemu operacyjnego. Nie wykonuje tej funkcji chipset, pamięć RAM ani pamięć cache procesora.
Przykład działania
Jeżeli użytkownik jednocześnie uruchomi przeglądarkę, edytor tekstu i odtwarzacz muzyki, system operacyjny dzieli czas procesora między te programy. Każdy z nich dostaje krótkie przedziały czasu, przez co użytkownik ma wrażenie równoczesnej pracy aplikacji.
Powiązane pojęcia
- proces - uruchomiony program wraz z zasobami,
- wątek - mniejsza jednostka wykonania w ramach procesu,
- priorytet - ważność zadania ustalana przez system lub użytkownika,
- przełączanie kontekstu - zapisanie stanu jednego zadania i wznowienie innego.
Wniosek egzaminacyjny
Za przypisanie czasu procesora do zadań odpowiada system operacyjny, dokładniej jego mechanizm planowania procesów.