Stany procesu opisują, w jakiej fazie wykonywania znajduje się proces w systemie operacyjnym. Proces to uruchomiony program wraz z przydzielonymi zasobami, np. pamięcią, rejestrami procesora i identyfikatorem PID.
Podstawowe stany procesu
Najczęściej wyróżnia się następujące stany:
- nowy - proces został utworzony, ale nie jest jeszcze gotowy do wykonania,
- gotowy - proces czeka na przydział procesora,
- aktywny / wykonywany - proces aktualnie korzysta z procesora,
- oczekujący / zablokowany - proces czeka na zdarzenie, np. zakończenie operacji wejścia-wyjścia,
- zakończony - proces zakończył działanie i może zostać usunięty z systemu.
Przykład działania
Jeżeli użytkownik uruchamia program, system tworzy dla niego proces w stanie nowy. Następnie proces trafia do kolejki procesów gotowych. Gdy planista systemu operacyjnego przydzieli mu czas procesora, przechodzi w stan aktywny. Jeśli proces musi poczekać np. na odczyt danych z dysku, przechodzi w stan oczekujący.
Ważne na egzaminie
Zestaw pojęć: nowy, gotowy, oczekujący, aktywny odnosi się do stanów procesu, a nie do etapów tworzenia aplikacji ani cech programu. Program jest plikiem lub zestawem instrukcji, natomiast proces to program będący w trakcie wykonywania.