Przejdź do głównej treści

Klucz główny w SQL

Słownik kwalifikacji INF.03 - Tworzenie i administrowanie stronami i aplikacjami internetowymi oraz bazami danych

Klucz główny (inaczej klucz podstawowy, ang. PRIMARY KEY) to kolumna lub zestaw kolumn, który jednoznacznie identyfikuje każdy rekord w tabeli. Jego wartości muszą być unikalne i nie mogą być puste (NULL).

Infografika przedstawiająca klucz główny w SQL: centralna tabela pracownicy z wyróżnioną kolumną id jako PRIMARY KEY ze złotą ikoną klucza.

Dzięki kluczowi głównemu można wskazać dokładnie jeden wiersz, np. jednego ucznia, produkt albo zamówienie, nawet jeśli dwie osoby mają to samo imię i nazwisko. Tabela może mieć tylko jeden klucz główny.

Cechy klucza głównego

  • unikalność - dwa rekordy nie mogą mieć tej samej wartości klucza,
  • NOT NULL - każdy rekord musi mieć wartość klucza,
  • jeden na tabelę - choć może się składać z kilku kolumn,
  • stałość - wartość klucza nie powinna się zmieniać, bo odwołują się do niej inne tabele,
  • serwer bazy danych automatycznie tworzy dla niego indeks, co przyspiesza wyszukiwanie.

Jak utworzyć klucz główny

Przy tworzeniu tabeli:

CREATE TABLE uczniowie (
    id INT AUTO_INCREMENT PRIMARY KEY,
    imie VARCHAR(50),
    nazwisko VARCHAR(50)
);

AUTO_INCREMENT (w MySQL i MariaDB) sprawia, że baza sama nadaje kolejne numery 1, 2, 3… Nie jest to obowiązkowe - kluczem głównym może być też wartość tekstowa, np. numer PESEL albo kod produktu, jeśli gwarantuje unikalność.

Ten sam klucz można zapisać jako osobne ograniczenie na końcu definicji:

CREATE TABLE produkty (
    kod CHAR(8),
    nazwa VARCHAR(100),
    PRIMARY KEY (kod)
);

Dodanie klucza do istniejącej tabeli:

ALTER TABLE produkty ADD PRIMARY KEY (kod);

Klucz złożony

Klucz główny może się składać z kilku kolumn - wtedy unikalna musi być ich kombinacja:

CREATE TABLE oceny_uczniow (
    uczen_id INT,
    przedmiot_id INT,
    ocena INT,
    PRIMARY KEY (uczen_id, przedmiot_id)
);

Ten sam uczeń może mieć wiele wierszy, ale każdy dla innego przedmiotu.

Klucz główny, UNIQUE i klucz obcy

PojęcieUnikalneMoże być NULLIle w tabeli
PRIMARY KEYtakniejeden
UNIQUEtaktak (w MySQL wiele wierszy z NULL)wiele
klucz obcy (FOREIGN KEY)nie musitakwiele

Klucz obcy to kolumna w innej tabeli, która przechowuje wartość klucza głównego i w ten sposób tworzy relację między tabelami (np. zamowienia.klient_id wskazuje na klienci.id).

Typowe pomyłki

  • Klucz główny nie szyfruje danych i nie jest hasłem - tylko identyfikuje rekord.
  • Klucz główny nie musi być liczbą ani mieć AUTO_INCREMENT.
  • Klucz złożony to jeden klucz główny z kilku kolumn, a nie kilka kluczy głównych.
  • Kolumny z danymi, które mogą się powtarzać (nazwisko, miasto), nie nadają się na klucz główny.

Na egzaminie

W INF.03 pytanie brzmi zwykle: „Wartość atrybutu pełniącego rolę klucza głównego…” - odpowiedź: musi być unikalna (i nie może być NULL). Częste są też zadania z poleceniem CREATE TABLE, w których trzeba wskazać poprawny zapis PRIMARY KEY, oraz zapytania łączące tabele przez klucz główny i obcy.

Ćwicz w przeglądarce

Ćwicz w przeglądarce: Projektant tabeli - Lekcja z tematu „Projekt tabeli: typy, klucz główny i pola wymagane” (kurs „Bazy danych: tabele, relacje i kwerendy”, BitWizards) - kod uruchamiasz od razu w przeglądarce.

Zobacz też

Potwierdzenie

Informacja