Creative Commons (CC) to zestaw licencji, które określają, w jaki sposób można korzystać z utworu, np. grafiki, zdjęcia, muzyki, filmu, tekstu lub kodu. Autor nie rezygnuje z praw autorskich, ale z góry informuje użytkowników, jakie działania są dozwolone.
W pytaniach egzaminacyjnych często pojawiają się symbole licencji CC. Trzeba rozpoznawać, czy dana licencja pozwala na modyfikację, użycie komercyjne albo wymaga udostępnienia utworu na tych samych zasadach.
Najważniejsze oznaczenia CC
- BY - uznanie autorstwa; trzeba podać autora utworu.
- NC - non commercial; zakaz użycia komercyjnego.
- ND - no derivatives; zakaz tworzenia utworów zależnych, czyli np. przeróbek, remiksów i modyfikacji.
- SA - share alike; utwór zależny trzeba udostępnić na tej samej lub zgodnej licencji.
- CC0 - przekazanie do domeny publicznej w maksymalnym zakresie dopuszczalnym prawem.
Modyfikowanie i remiksowanie
Jeżeli licencja nie zawiera oznaczenia ND, zwykle dopuszcza tworzenie opracowań, czyli np. przeróbek, remiksów, adaptacji lub zmian w utworze. Warunki mogą jednak nadal wymagać np. podania autora albo zastosowania tej samej licencji.
Przykład
Grafika na licencji CC BY-NC może być używana bezpłatnie, można ją modyfikować, ale:
- trzeba podać autora,
- nie wolno używać jej komercyjnie.
Nie oznacza to automatycznie obowiązku zachowania oryginalnej formy ani udostępniania na tej samej licencji, bo te warunki wynikają odpowiednio z oznaczeń ND i SA.
Wniosek egzaminacyjny
Przy logo Creative Commons najpierw rozpoznaj symbole. Jeśli widzisz brak symbolu ND, odpowiedź związana z modyfikacją lub remiksowaniem może być poprawna. Jeśli widzisz NC, pamiętaj, że licencja nie pozwala na działania komercyjne.