Czym są czynniki psychofizyczne w pracy?
Czynniki psychofizyczne to elementy środowiska pracy, które wpływają na człowieka przez obciążenie psychiczne, emocjonalne lub fizyczno-nerwowe. Nie są to typowe czynniki materialne, takie jak hałas, promieniowanie, pyły czy zanieczyszczenia, lecz warunki związane z organizacją pracy, tempem, odpowiedzialnością i powtarzalnością zadań.
Przykłady czynników psychofizycznych
Do czynników psychofizycznych zalicza się m.in.:
- stres,
- monotonię pracy,
- presję czasu,
- przeciążenie obowiązkami,
- długotrwałą koncentrację,
- pracę pod dużą odpowiedzialnością,
- konflikty w zespole,
- zmęczenie psychiczne,
- powtarzalność tych samych czynności.
W pytaniach egzaminacyjnych często poprawną odpowiedzią będzie zestaw typu: stres i monotonia pracy, ponieważ oba pojęcia odnoszą się bezpośrednio do obciążenia psychicznego pracownika.
Czego nie zalicza się do czynników psychofizycznych?
Nie należy mylić ich z czynnikami fizycznymi lub środowiskowymi. Przykładowo:
- promieniowanie elektromagnetyczne — czynnik fizyczny,
- zanieczyszczenie powietrza — czynnik chemiczny lub środowiskowy,
- nadmiar światła — czynnik fizyczny związany z oświetleniem.
Znaczenie w pracy informatyka
W zawodach informatycznych czynniki psychofizyczne są szczególnie istotne. Programista, tester lub administrator może przez wiele godzin wykonywać zadania wymagające skupienia, pracy pod presją terminu i analizowania błędów. Może to prowadzić do zmęczenia, spadku koncentracji i większego ryzyka pomyłek.
Jak ograniczać ich wpływ?
Pomagają m.in. regularne przerwy, dobra organizacja pracy, jasny podział zadań, realistyczne terminy, zmienność obowiązków oraz ergonomiczne stanowisko komputerowe.