Skrętak sosny to choroba grzybowa sosny, wywoływana przez rdzę dwudomową. Atakuje przede wszystkim młode pędy sosny, powodując ich charakterystyczne wygięcie, zniekształcenie i zahamowanie wzrostu. Choroba ma duże znaczenie zwłaszcza w uprawach i młodnikach sosnowych.
Objawy
Typowe objawy skrętaka sosny to:
- łukowate wygięcie młodych pędów,
- deformacja strzałki lub pędów bocznych,
- osłabienie przyrostu,
- w silnych przypadkach zamieranie porażonych części rośliny.
Nazwa choroby pochodzi właśnie od „skręcania” lub wyginania pędów sosny.
Roślina żywicielska pośrednia
Skrętak sosny jest związany z obecnością topoli osiki. Grzyb do pełnego cyklu rozwojowego potrzebuje dwóch żywicieli:
- sosny — najczęściej młodych drzewek,
- topoli osiki — jako rośliny sąsiedniej/pośredniej.
Dlatego w ochronie upraw sosnowych ważne jest ograniczanie obecności osiki w bezpośrednim sąsiedztwie młodych sosen.
Zapobieganie
Podstawowe działania profilaktyczne obejmują:
- usuwanie topoli osiki z sąsiedztwa upraw sosnowych,
- unikanie zakładania upraw sosny w miejscach silnie opanowanych przez osikę,
- obserwację młodych sosen pod kątem deformacji pędów,
- utrzymywanie właściwego stanu zdrowotnego upraw.
Ważne egzaminacyjnie
Jeżeli pytanie dotyczy redukcji ryzyka porażenia sosny przez skrętaka sosny, poprawną odpowiedzią jest eliminowanie topoli osiki. Nie należy mylić tego z porzeczką czarną, czeremchą amerykańską ani dębem czerwonym.