Klucz dynamometryczny
Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń
Klucz dynamometryczny to narzędzie służące do dokręcania śrub i nakrętek z określonym momentem dokręcania. Stosuje się go wszędzie tam, gdzie siła dokręcenia ma wpływ na bezpieczeństwo, trwałość lub jakość połączenia.
Do czego służy?
Klucz dynamometryczny pozwala uzyskać wymagany moment obrotowy, najczęściej podawany w niutonometrach (Nm). Dzięki temu połączenie śrubowe nie jest ani zbyt słabo, ani zbyt mocno dokręcone.
Zbyt mały moment może spowodować:
- poluzowanie się śruby podczas pracy maszyny,
- drgania i hałas,
- utratę szczelności lub dokładności połączenia.
Zbyt duży moment może spowodować:
- zerwanie gwintu,
- rozciągnięcie lub pęknięcie śruby,
- odkształcenie łączonych elementów.
Gdzie się go stosuje?
Klucze dynamometryczne są używane m.in. przy:
- montażu elementów maszyn i urządzeń,
- dokręcaniu śrub w kołach pojazdów,
- montażu połączeń kołnierzowych,
- pracach serwisowych wymagających kontroli momentu.
Zasada użytkowania
Przed pracą ustawia się na kluczu wymaganą wartość momentu. Po osiągnięciu tej wartości klucz sygnalizuje to najczęściej kliknięciem, wychyleniem wskaźnika albo elektronicznym sygnałem.
Ważne zasady
- Moment dokręcania należy odczytywać z dokumentacji technicznej.
- Nie należy przekraczać ustawionego momentu po sygnale klucza.
- Klucz dynamometryczny powinien być okresowo sprawdzany i kalibrowany.
- Nie powinno się używać go jako zwykłej grzechotki do odkręcania zapieczonych śrub.