Kontrola osadzenia koła zębatego na wale
Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń
Poprawne osadzenie koła zębatego na wale oznacza, że koło jest zamontowane współosiowo, bez przekoszenia i bez nadmiernego przesunięcia powierzchni roboczych względem osi obrotu. Ma to bezpośredni wpływ na cichą pracę przekładni, trwałość zębów, łożysk oraz dokładność przenoszenia ruchu.
Co należy mierzyć?
W celu sprawdzenia poprawności osadzenia koła zębatego mierzy się bicie osiowe i promieniowe koła zębatego, a nie wału. Wynika to z tego, że kontrolowany jest element zamontowany na wale, czyli koło.
- Bicie promieniowe koła informuje, czy koło nie jest przesunięte mimośrodowo względem osi wału. Zbyt duże bicie powoduje nierównomierną pracę zazębienia.
- Bicie osiowe koła informuje, czy koło nie jest ustawione skośnie lub czy jego powierzchnie czołowe nie „falują” podczas obrotu.
Jak wykonuje się pomiar?
Najczęściej stosuje się czujnik zegarowy zamocowany na statywie. Wał z osadzonym kołem obraca się powoli ręcznie, a końcówkę pomiarową czujnika przykłada się do odpowiedniej powierzchni koła.
Przykładowo:
- przy pomiarze bicia promieniowego końcówkę czujnika przykłada się do powierzchni walcowej lub wierzchołków zębów,
- przy pomiarze bicia osiowego końcówkę przykłada się do powierzchni czołowej koła.
Dlaczego nie mierzy się bicia wału?
Bicie wału może być sprawdzane osobno, np. przed montażem. Jednak po osadzeniu koła celem kontroli jest stwierdzenie, czy koło zębate zostało prawidłowo zamontowane. Dlatego właściwy pomiar dotyczy właśnie koła zębatego: jego bicia osiowego i promieniowego.