Lutowanie miękkie
Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń
Lutowanie miękkie to metoda łączenia elementów metalowych za pomocą stopionego spoiwa, którego temperatura topnienia jest niższa niż temperatura topnienia łączonych materiałów. W lutowaniu miękkim stosuje się spoiwa topiące się zwykle poniżej 450°C.
Spoiwo w lutowaniu miękkim
Do lutowania miękkiego używa się najczęściej spoiw będących stopami cyny. Dawniej powszechnie stosowano stopy cyny z ołowiem, np. Sn-Pb. Obecnie, ze względów zdrowotnych i ekologicznych, często stosuje się spoiwa bezołowiowe, np. na bazie cyny z dodatkiem srebra lub miedzi.
Najważniejsza zasada egzaminacyjna:
- lutowanie miękkie → spoiwo na bazie cyny,
- lutowanie twarde → spoiwa o wyższej temperaturze topnienia, np. mosiężne, srebrne, miedziane.
Rola topnika
Podczas lutowania stosuje się także topnik, którego zadaniem jest usunięcie tlenków z powierzchni metalu i ułatwienie zwilżania powierzchni przez ciekłe spoiwo. Bez topnika lut może nie połączyć prawidłowo elementów.
Zastosowanie
Lutowanie miękkie wykorzystuje się m.in. do:
- łączenia przewodów elektrycznych,
- montażu elementów elektronicznych,
- drobnych napraw instalacji i elementów metalowych,
- łączenia cienkich blach i części, które nie mogą być silnie nagrzewane.
Cechy połączenia
Połączenie wykonane lutowaniem miękkim jest szczelne i przewodzące elektrycznie, ale ma mniejszą wytrzymałość mechaniczną niż połączenia spawane, zgrzewane lub lutowane twardo.