Luz osiowy
Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń
Co to jest luz osiowy?
Luz osiowy to możliwe przesunięcie elementu maszyny wzdłuż jego osi obrotu lub osi montażowej. Występuje m.in. w wałach, łożyskach, sprzęgłach i mechanizmach przesuwowych.
Znaczenie luzu osiowego
Odpowiedni luz osiowy jest potrzebny, aby elementy mogły pracować bez zakleszczania, nadmiernego tarcia i przeciążenia. Jednocześnie luz nie może być zbyt duży, ponieważ powodowałby uderzenia, drgania, niedokładną pracę oraz szybsze zużycie części.
Luz osiowy w sprzęgłach
W przypadku sprzęgła ciernego luz osiowy ma szczególne znaczenie, ponieważ sprzęgło działa przez docisk i rozłączanie powierzchni ciernych. Prawidłowa wartość luzu zapewnia:
- pełne załączenie sprzęgła,
- skuteczne rozłączenie napędu,
- ograniczenie poślizgu,
- mniejsze zużycie okładzin ciernych,
- poprawną pracę mechanizmu wyłączającego.
Skutki nieprawidłowego luzu
Zbyt mały luz osiowy może prowadzić do stałego częściowego docisku, ślizgania sprzęgła i przegrzewania. Zbyt duży luz może uniemożliwić pełne rozłączenie sprzęgła albo powodować opóźnioną reakcję mechanizmu.
Zapamiętaj
Luz osiowy zawsze należy ustawiać zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową lub instrukcją montażu. W egzaminach zawodowych pojęcie to często łączy się z prawidłowym montażem i regulacją sprzęgieł ciernych.