Nóż przecinak to rodzaj noża tokarskiego przeznaczony do przecinania materiału na tokarce, czyli oddzielania części obrabianego wałka od reszty pręta lub półfabrykatu. Stosuje się go także do wykonywania wąskich rowków poprzecznych.
Jak wygląda nóż przecinak?
Nóż przecinak ma charakterystyczną budowę:
- wąską część roboczą,
- ostrze ustawione poprzecznie do osi obrabianego przedmiotu,
- niewielką szerokość płytki lub ostrza,
- często wydłużoną, smukłą część skrawającą.
Na rysunkach egzaminacyjnych jest zwykle przedstawiany jako nóż o cienkim, prostym ostrzu, które wchodzi promieniowo w obracający się materiał.
Zasada pracy
Podczas przecinania przedmiot obrabiany wykonuje ruch obrotowy, a nóż przesuwa się prostopadle do osi wałka. Ostrze stopniowo zagłębia się w materiał, aż nastąpi odcięcie części. Jest to obróbka wymagająca sztywnego zamocowania narzędzia i prawidłowego ustawienia jego wysokości.
Ważne zasady użytkowania
Przy pracy nożem przecinakiem należy pamiętać, że:
- ostrze powinno być ustawione na wysokości osi przedmiotu,
- wysunięcie noża z imaka powinno być możliwie małe,
- należy dobrać odpowiedni posuw i prędkość skrawania,
- przy głębszym przecinaniu często stosuje się chłodziwo,
- zbyt duże drgania mogą spowodować złamanie noża lub pogorszenie jakości powierzchni.
Typowe zastosowania
Nóż przecinak stosuje się do:
- odcinania gotowego detalu od pręta,
- dzielenia wałka na krótsze odcinki,
- wykonywania wąskich rowków,
- podcinania elementów walcowych.
W pytaniach egzaminacyjnych nóż przecinak należy kojarzyć przede wszystkim z operacją przecinania, a nie z gwintowaniem ani toczeniem wzdłużnym.