Obróbka cieplna

Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń

Co to jest obróbka cieplna?

Obróbka cieplna to zespół procesów technologicznych polegających na nagrzewaniu, wygrzewaniu i chłodzeniu materiału w określony sposób. Jej celem jest zmiana właściwości materiału, głównie metali, bez nadawania mu kształtu przez skrawanie lub odkształcanie.

Po co wykonuje się obróbkę cieplną?

Obróbka cieplna pozwala uzyskać m.in.:
- większą twardość powierzchni,
- większą odporność na ścieranie,
- lepszą wytrzymałość,
- zmniejszenie naprężeń wewnętrznych,
- poprawę obrabialności materiału.

Przykłady obróbki cieplnej

Do typowych operacji obróbki cieplnej należą:
- hartowanie – zwiększa twardość i odporność na zużycie,
- odpuszczanie – zmniejsza kruchość po hartowaniu,
- wyżarzanie – usuwa naprężenia lub poprawia strukturę materiału,
- normalizowanie – ujednolica strukturę stali.

Jak rozpoznać ją na rysunku technicznym?

Na rysunkach technicznych obróbka cieplna może być opisana przy wskazanych powierzchniach za pomocą linii odniesienia. Często podaje się wymaganą twardość, np. 40 ± 2 HRC, oraz głębokość warstwy utwardzonej, np. h 1,0 ± 0,2.

Różnica względem innych obróbek

Obróbka cieplna nie polega na zdejmowaniu materiału jak skrawanie, nie nakłada powłoki jak obróbka galwaniczna i nie nadaje kształtu przez odkształcenie jak obróbka plastyczna.