Podzielnica uniwersalna to przyrząd stosowany głównie na frezarkach do dokładnego ustawiania przedmiotu obrabianego pod określonym kątem oraz do podziału obwodu przedmiotu na równe części. Umożliwia wykonanie rowków, wielowypustów, kół zębatych, wielokątów, podziałek i innych elementów rozmieszczonych regularnie na obwodzie.
Do czego służy?
Podzielnica pozwala obracać przedmiot o ściśle określony kąt między kolejnymi przejściami narzędzia. Dzięki temu można np. wykonać:
- koło zębate o określonej liczbie zębów,
- sześciokąt na wałku,
- rowki wpustowe rozmieszczone co 90°,
- otwory lub nacięcia rozmieszczone równomiernie na obwodzie.
Budowa i zasada działania
Typowa podzielnica uniwersalna składa się z wrzeciona, korpusu, przekładni ślimakowej, tarcz podziałowych oraz korbki. Przedmiot mocuje się zwykle w uchwycie lub między kłami. Obrót korbką powoduje kontrolowany obrót wrzeciona z zamocowanym przedmiotem.
Dlaczego nie imadło ani trzpień?
Imadło obrotowe umożliwia ustawienie przedmiotu pod kątem, ale nie zapewnia dokładnego podziału obwodu na wiele równych części. Trzpień frezarski służy do mocowania frezu, a nie przedmiotu. Tarcza czteroszczękowa jest uchwytem mocującym, ale sama nie służy do precyzyjnego podziału obwodu.
W pytaniach egzaminacyjnych hasło „podzielić obwód przedmiotu na frezarce” najczęściej wskazuje właśnie na podzielnicę uniwersalną.