Przejdź do głównej treści

Pompa zębata

Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń

Pompa zębata to pompa wyporowa, w której ciecz robocza, np. olej hydrauliczny, jest przetłaczana dzięki obracającym się kołom zębatym. Stosuje się ją często w układach smarowania i hydrauliki siłowej, ponieważ ma prostą budowę, zwartą konstrukcję i może wytwarzać znaczne ciśnienie.

Budowa pompy zębatej

Typowa pompa zębata składa się z:
- korpusu z kanałem ssawnym i tłocznym,
- koła czynnego, napędzanego przez wał,
- koła biernego, obracanego przez zazębienie z kołem czynnym,
- pokryw, łożysk i uszczelnień.

W pytaniach egzaminacyjnych ważne jest rozróżnienie: olej nie płynie przez środek zazębienia kół. Jest on przenoszony w przestrzeniach międzyzębnych przy ściankach korpusu.

Zasada działania

Podczas obrotu kół zębatych po stronie ssawnej powiększa się przestrzeń między zębami, co powoduje zasysanie oleju. Następnie olej zostaje uwięziony w przestrzeniach między:
- zębami koła czynnego,
- zębami koła biernego,
- wewnętrzną powierzchnią korpusu.

W ten sposób ciecz jest transportowana obwodowo do strony tłocznej. Po stronie tłocznej zęby ponownie wchodzą w zazębienie, zmniejszając objętość przestrzeni i wypychając olej do przewodu tłocznego.

Najważniejsza zasada egzaminacyjna

W pompie zębatej olej jest transportowany pomiędzy zębami koła czynnego, koła biernego oraz korpusem. Dlatego poprawna odpowiedź w tego typu pytaniu to wariant obejmujący wszystkie te trzy elementy.