Przekładnia zębata

Przekładnia zębata to mechanizm przenoszący ruch obrotowy i moment obrotowy za pomocą współpracujących kół zębatych. W najprostszym układzie występuje koło czynne napędzające oraz koło bierne napędzane.

Przełożenie w przekładni zębatej

Dla pary kół zębatych o zazębieniu zewnętrznym przełożenie można obliczyć ze wzoru:

i = n1 / n2 = z2 / z1

gdzie:
- i – przełożenie przekładni,
- n1 – prędkość obrotowa koła czynnego,
- n2 – prędkość obrotowa koła biernego,
- z1 – liczba zębów koła czynnego,
- z2 – liczba zębów koła biernego.

Jeżeli przekładnia jest reduktorem, to zmniejsza prędkość obrotową wału wyjściowego. Oznacza to zwykle, że koło bierne ma więcej zębów niż koło czynne.

Przykład obliczenia

Dane:
- przełożenie i = 2,
- liczba zębów koła czynnego z1 = 24.

Ze wzoru:

i = z2 / z1

po przekształceniu:

z2 = i × z1 = 2 × 24 = 48

Koło bierne powinno mieć 48 zębów.

Typowy błąd egzaminacyjny

Częstym błędem jest dzielenie liczby zębów przez przełożenie, czyli 24 / 2 = 12. Taki wynik odpowiadałby zwiększeniu prędkości obrotowej, a nie pracy reduktora.