Co to jest przełożenie przekładni?
Przełożenie przekładni określa zależność między prędkością obrotową elementu napędzającego i napędzanego. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba zwracać uwagę, jak zdefiniowano symbol i, ponieważ w praktyce spotyka się różne konwencje zapisu.
W typowym ujęciu szkolnym dla tego typu pytania przyjmuje się, że:
- gdy i < 1, przekładnia zmniejsza prędkość obrotową,
- gdy i > 1, przekładnia zwiększa prędkość obrotową,
- gdy i = 1, prędkość obrotowa pozostaje taka sama.
Przykład: i = 1/2
Jeżeli przełożenie wynosi i = 1/2, oznacza to, że prędkość obrotowa elementu wyjściowego jest mniejsza niż wejściowego. Przekładnia działa więc jako reduktor prędkości.
Skutek jest następujący:
- prędkość obrotowa spada,
- moment obrotowy rośnie.
Dlatego poprawna odpowiedź brzmi: spadek prędkości obrotowej i wzrost momentu obrotowego.
Zależność prędkości i momentu
W przekładni mechanicznej, pomijając straty energii, moc jest w przybliżeniu zachowana. Oznacza to, że jeśli przekładnia zmniejsza prędkość obrotową, to może zwiększyć moment obrotowy.
Można to zapamiętać tak:
- mniejsza prędkość = większy moment,
- większa prędkość = mniejszy moment.
Zastosowanie w maszynach
Redukcja prędkości i zwiększenie momentu są potrzebne np. w podnośnikach, przenośnikach, obrabiarkach i mechanizmach napędowych, gdzie ważniejsza od dużej prędkości jest siła lub zdolność pokonania oporu ruchu.