Przemiana adiabatyczna to przemiana termodynamiczna, podczas której układ nie wymienia ciepła z otoczeniem:
Q = 0
Oznacza to, że zmiana energii wewnętrznej gazu wynika tylko z wykonanej pracy. Przemiana adiabatyczna może zachodzić np. przy bardzo szybkim sprężaniu lub rozprężaniu gazu albo w dobrze izolowanym układzie.
Jak rozpoznać na wykresach?
Na wykresie p-V adiabata jest krzywą bardziej stromą niż izoterma. Podczas rozprężania adiabatycznego ciśnienie spada szybciej niż przy rozprężaniu izotermicznym.
Na wykresie T-s odwracalna przemiana adiabatyczna jest jednocześnie przemianą izentropową, dlatego ma postać linii pionowej:
s = const
Cechy przemiany adiabatycznej
- brak wymiany ciepła z otoczeniem,
- zmienia się temperatura gazu,
- przy rozprężaniu gaz zwykle się ochładza,
- przy sprężaniu gaz zwykle się ogrzewa,
- na wykresie T-s jest pionowa, jeśli przebiega odwracalnie.
Znaczenie w obiegu Carnota
Obieg Carnota składa się z dwóch przemian izotermicznych i dwóch adiabatycznych. Dlatego jeżeli na wykresie widać poziome odcinki w układzie T-s oraz pionowe odcinki, należy rozpoznać przemiany izotermiczne i adiabatyczne.