Sprzęgło cierne
Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń
Co to jest sprzęgło cierne?
Sprzęgło cierne to sprzęgło, które przenosi moment obrotowy dzięki sile tarcia między dociskanymi do siebie powierzchniami ciernymi. Stosuje się je m.in. w układach napędowych maszyn, pojazdów i urządzeń, gdzie wymagane jest płynne łączenie oraz rozłączanie napędu.
Zasada działania
W sprzęgle ciernym element napędzający i napędzany są dociskane do siebie siłą osiową. Dzięki tarciu możliwe jest przekazanie momentu obrotowego. Po zmniejszeniu lub zniesieniu docisku sprzęgło rozłącza napęd.
Typowe elementy sprzęgła ciernego to:
- tarcza cierna,
- docisk,
- sprężyny dociskowe,
- piasta sprzęgła,
- mechanizm wyłączający.
Dlaczego ważny jest luz osiowy?
Podczas montażu sprzęgła ciernego bardzo ważne jest ustawienie właściwego luzu osiowego. Luz ten wpływa na prawidłowe załączanie i rozłączanie sprzęgła.
Zbyt mały luz może powodować:
- ślizganie się sprzęgła,
- przegrzewanie okładzin ciernych,
- szybkie zużycie elementów.
Zbyt duży luz może powodować:
- trudności z pełnym rozłączeniem napędu,
- szarpanie przy pracy,
- nieprawidłową pracę mechanizmu wyłączającego.
Zapamiętaj
Jeżeli w pytaniu egzaminacyjnym pojawia się konieczność dokładnego ustawienia luzu osiowego podczas instalacji sprzęgła, najczęściej chodzi o sprzęgło cierne, ponieważ jego działanie zależy od prawidłowego docisku i rozłączenia powierzchni ciernych.