Sprzęgło mechaniczne
Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń
Sprzęgło mechaniczne to element konstrukcyjny służący do łączenia dwóch wałów w celu przenoszenia ruchu obrotowego i momentu obrotowego. Jego podstawowym zadaniem jest przekazanie napędu z wału czynnego na wał bierny bez zamierzonej zmiany parametrów ruchu, takich jak prędkość obrotowa, kierunek obrotów czy przełożenie.
W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe jest odróżnienie sprzęgła od przekładni. Przekładnia zmienia parametry ruchu, np. zwiększa moment obrotowy kosztem prędkości albo zmienia kierunek obrotów. Sprzęgło przede wszystkim łączy lub rozłącza wały oraz umożliwia przeniesienie napędu.
Zadania sprzęgieł mechanicznych
Sprzęgła mogą pełnić kilka funkcji:
- przenoszenie momentu obrotowego między wałami,
- okresowe łączenie i rozłączanie napędu,
- kompensowanie niewielkich niewspółosiowości wałów,
- tłumienie drgań i udarów,
- zabezpieczanie mechanizmu przed przeciążeniem.
Przykłady sprzęgieł
Do sprzęgieł mechanicznych należą między innymi:
- sprzęgła cierne,
- sprzęgła kłowe,
- sprzęgła łubkowe,
- sprzęgła elastyczne,
- sprzęgła przeciążeniowe.
Ważne rozróżnienie
Sprzęgło nie jest hamulcem. Hamulec służy do zmniejszania prędkości lub zatrzymywania ruchu. Sprzęgło nie jest też przekładnią, ponieważ nie służy do celowej zmiany przełożenia. Dlatego w pytaniu o element przenoszący energię ruchu obrotowego między wałami bez zmiany jej parametrów poprawną odpowiedzią jest sprzęgło mechaniczne.