Stal sprężynowa to stal przeznaczona do wykonywania elementów sprężystych, takich jak sprężyny, resory, podkładki sprężyste czy pierścienie sprężynujące. Musi mieć dużą granicę sprężystości, dobrą wytrzymałość zmęczeniową oraz zdolność powrotu do pierwotnego kształtu po odkształceniu.
Przykładowy gatunek: 60G
W pytaniach egzaminacyjnych często pojawia się gatunek 60G jako stal stosowana do produkcji sprężyn. Jest to stal o podwyższonej zawartości węgla, stopowa manganowa. Liczba 60 oznacza w przybliżeniu zawartość węgla około 0,60%, a litera G wskazuje na dodatek manganu.
Dzięki takiemu składowi stal 60G może po odpowiedniej obróbce cieplnej uzyskać wysoką twardość, wytrzymałość i sprężystość.
Właściwości stali sprężynowych
Stale sprężynowe powinny charakteryzować się:
- wysoką granicą sprężystości,
- odpornością na odkształcenia trwałe,
- dobrą wytrzymałością na zmęczenie,
- możliwością hartowania i odpuszczania,
- odpowiednią twardością po obróbce cieplnej.
Obróbka cieplna
Sprężyny ze stali sprężynowej najczęściej poddaje się hartowaniu i odpuszczaniu. Hartowanie zwiększa twardość i wytrzymałość, a odpuszczanie zmniejsza kruchość i nadaje elementowi odpowiednią sprężystość.
Jak zapamiętać na egzamin?
Jeżeli w odpowiedziach pojawia się gatunek 60G, a pytanie dotyczy sprężyn, resorów lub elementów sprężystych, najczęściej jest to poprawna odpowiedź. Dla porównania: SW9 to stal szybkotnąca narzędziowa, 15H to stal stopowa chromowa, a 40 to stal konstrukcyjna do ulepszania cieplnego.