Stal węglowa do ulepszania cieplnego to stal konstrukcyjna, której własności mechaniczne poprawia się przez odpowiednią obróbkę cieplną. Najczęściej chodzi o połączenie hartowania i odpuszczania, czyli tzw. ulepszanie cieplne.
Cechy charakterystyczne
Stale tego typu zawierają głównie żelazo i węgiel, bez dużych dodatków stopowych. Zawartość węgla jest na tyle duża, aby stal mogła zostać skutecznie zahartowana, ale jednocześnie nadawała się do wykonywania części maszyn.
Typowe cechy po ulepszaniu cieplnym:
- większa wytrzymałość na rozciąganie,
- lepsza twardość,
- wyższa odporność na obciążenia mechaniczne,
- zachowanie odpowiedniej ciągliwości po odpuszczaniu.
Przykład: stal 35T
W dokumentacji technicznej materiał może być zapisany jako oznaczenie gatunku, np. 35T. W kontekście normy PN-59/H-84019 oznacza to stal węglową przeznaczoną do ulepszania cieplnego.
Jeżeli w tabelce rysunku złożeniowego w kolumnie „Materiał” podano 35T, to nie należy traktować tego jako stali żaroodpornej, nierdzewnej ani odpornej specjalnie na ścieranie. Jest to stal konstrukcyjna węglowa, której własności uzyskuje się przez obróbkę cieplną.
Zastosowanie
Stale węglowe do ulepszania cieplnego stosuje się na części maszyn przenoszące obciążenia, np.:
- wały,
- osie,
- sworznie,
- pokrywy,
- koła i elementy konstrukcyjne wymagające dobrej wytrzymałości.
Wskazówka egzaminacyjna
W pytaniach egzaminacyjnych zwracaj uwagę na kolumnę Materiał oraz numer normy. Oznaczenie gatunku stali, np. 35T, jest kluczem do określenia rodzaju materiału, a nie sam wymiar elementu.