Przejdź do głównej treści

Twardościomierz

Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń

Co to jest twardościomierz?

Twardościomierz to urządzenie służące do badania twardości materiałów, czyli odporności materiału na trwałe odkształcenie powierzchniowe wywołane naciskiem wgłębnika.

W egzaminach zawodowych twardościomierz można rozpoznać po takich elementach jak:
- wgłębnik dociskany do próbki,
- materiał badany umieszczony na stoliku lub podporze,
- obciążniki wytwarzające określoną siłę nacisku,
- układ dźwigniowy lub hydrauliczny,
- mechanizm pomiarowy lub odczytowy.

Zasada działania

Badany materiał zostaje dociśnięty wgłębnikiem o określonym kształcie, np. kulką, stożkiem lub ostrosłupem. Następnie ocenia się wielkość odcisku albo głębokość wniknięcia wgłębnika. Na tej podstawie określa się twardość materiału.

Najczęstsze metody badania twardości

  • Brinella (HB) – wgłębnik ma postać kulki, mierzy się średnicę odcisku.
  • Rockwella (HR) – mierzy się głębokość wniknięcia wgłębnika.
  • Vickersa (HV) – stosuje się diamentowy wgłębnik w kształcie ostrosłupa.

Ważne rozróżnienie egzaminacyjne

Twardościomierz nie służy do badania udarności, tłoczności ani wytrzymałości na rozciąganie. Jeśli na schemacie występują wgłębnik, próbka i obciążniki, najczęściej chodzi o urządzenie do badania twardości.