Wpust pryzmatyczny
Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń
Co to jest wpust pryzmatyczny?
Wpust pryzmatyczny to element połączenia wpustowego, stosowany do przenoszenia momentu obrotowego między wałem a osadzoną na nim częścią, np. kołem zębatym, kołem pasowym lub sprzęgłem. Ma kształt prostopadłościanu i współpracuje z rowkiem wpustowym wykonanym w wale oraz w piaście.
Zastosowanie
Wpust pryzmatyczny zapewnia połączenie kształtowe. Oznacza to, że moment obrotowy przenoszony jest przez nacisk bocznych powierzchni wpustu na ścianki rowka. Takie połączenie jest często stosowane, ponieważ jest proste, tanie i umożliwia demontaż elementów.
Typ A wpustu pryzmatycznego
Wpust pryzmatyczny typu A ma zaokrąglone końce. Dlatego rowek w wale pod taki wpust wykonuje się najczęściej frezem palcowym, który pozwala uzyskać półokrągłe zakończenia rowka. Jest to istotna cecha odróżniająca go od rowków wykonywanych np. frezem tarczowym, które mają inny kształt zakończeń.
Na co zwrócić uwagę przy wykonaniu?
- szerokość rowka musi odpowiadać wymiarowi wpustu,
- głębokość rowka wpływa na poprawność osadzenia wpustu,
- zakończenia rowka muszą pasować do typu wpustu,
- powierzchnie boczne powinny być wykonane dokładnie, bo przenoszą obciążenie.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli w pytaniu pojawia się rowek pod wpust pryzmatyczny typu A w wale, właściwym narzędziem jest frez palcowy, ponieważ wykonuje rowek z zaokrąglonymi końcami.