Czym jest wydajność pracy?
Wydajność pracy określa, ile wyrobów, części lub operacji można wykonać w określonym czasie pracy. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej oblicza się ją na podstawie dostępnego czasu oraz czasu potrzebnego na wykonanie jednej sztuki.
Podstawowy wzór
Jeżeli znamy czas pracy i czas wykonania jednej części, liczbę możliwych do wykonania części obliczamy ze wzoru:
liczba części = efektywny czas pracy / czas wykonania jednej części
Jeżeli czas pracy nie jest wykorzystywany w 100%, najpierw oblicza się czas efektywny:
czas efektywny = czas nominalny × stopień wykorzystania czasu pracy
Przykład
Pracownik pracuje 40 godzin tygodniowo, ale czas jest wykorzystywany w 80%.
40 h × 0,80 = 32 h
Na wykonanie jednej części potrzeba 0,4 h.
32 h / 0,4 h = 80 części
Pracownik wyprodukuje więc 80 części.
Na co uważać?
- Procent należy zamienić na liczbę dziesiętną, np. 80% = 0,80.
- Jednostki czasu muszą być zgodne, np. godziny z godzinami albo minuty z minutami.
- Jeśli wynik nie jest liczbą całkowitą, w praktyce zwykle przyjmuje się pełne wykonane sztuki, czyli zaokrąglenie w dół.
- Wydajność może być zmniejszana przez przerwy, przezbrojenia, awarie, braki materiałowe lub niewłaściwą organizację pracy.