Wykrętak do urwanych śrub
Słownik kwalifikacji MEC.03 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń
Wykrętak do urwanych śrub to narzędzie przeznaczone do usuwania śrub, wkrętów lub szpilek, których łeb został zerwany albo uszkodzony. W pytaniach egzaminacyjnych należy kojarzyć go z narzędziem stożkowym, często z lewoskrętnym gwintem lub rowkami chwytającymi materiał śruby.
Zasada działania
Wykrętak wprowadza się w przygotowany otwór wykonany w osi urwanej śruby. Podczas obracania w kierunku przeciwnym do wkręcania śruby narzędzie zakleszcza się w materiale i umożliwia jej wykręcenie.
Typowa kolejność prac:
- napunktować środek urwanej śruby,
- wykonać otwór prowadzący wiertłem,
- dobrać wykrętak do średnicy śruby,
- wkręcać wykrętak przeciwnie do ruchu wskazówek zegara,
- ostrożnie wykręcić pozostałość śruby.
Ważne zasady
- Nie należy stosować nadmiernej siły, ponieważ wykrętak jest twardy, ale kruchy i może pęknąć.
- Przed pracą warto użyć preparatu penetrującego, np. odrdzewiacza.
- Otwór powinien być wykonany możliwie osiowo, aby nie uszkodzić gwintu w elemencie.
- Do bardzo zapieczonych śrub można dodatkowo zastosować podgrzanie elementu, jeśli pozwala na to materiał i warunki pracy.
Zapamiętaj na egzamin
Narzędziem stosowanym do wykręcania urwanych śrub jest wykrętak, a nie pogłębiacz, wiertło stopniowe ani rozwiertak.