Żeliwo sferoidalne to rodzaj żeliwa, w którym węgiel występuje głównie w postaci grafitu kulkowego, nazywanego też grafitem sferoidalnym. Oznacza to, że cząstki grafitu mają kształt zbliżony do kulek, a nie płatków, jak w żeliwie szarym.
Dlaczego kształt grafitu jest ważny?
Kształt grafitu silnie wpływa na właściwości mechaniczne żeliwa. Grafit płatkowy osłabia materiał, ponieważ działa jak karb i sprzyja pękaniu. Grafit kulkowy powoduje mniejsze spiętrzenie naprężeń, dlatego żeliwo sferoidalne ma lepsze właściwości wytrzymałościowe.
Właściwości żeliwa sferoidalnego
Żeliwo sferoidalne charakteryzuje się:
- większą wytrzymałością na rozciąganie niż typowe żeliwo szare,
- dobrą plastycznością jak na żeliwo,
- dobrą odpornością na ścieranie,
- dobrą obrabialnością,
- zdolnością do tłumienia drgań,
- możliwością stosowania w elementach maszyn obciążonych dynamicznie.
Jak otrzymuje się żeliwo sferoidalne?
Żeliwo sferoidalne otrzymuje się przez odpowiednią modyfikację ciekłego żeliwa, najczęściej dodatkiem magnezu lub jego stopów. Dodatek ten powoduje, że grafit krystalizuje w postaci kulistej.
Zastosowanie
Żeliwo sferoidalne stosuje się m.in. na:
- wały korbowe,
- koła zębate,
- korpusy maszyn,
- elementy zawieszeń,
- rury ciśnieniowe,
- części narażone na zmienne obciążenia.
Ważne do zapamiętania
Jeżeli w pytaniu pojawia się informacja, że węgiel w żeliwie występuje w postaci kulistych agregatów grafitu, chodzi o żeliwo sferoidalne.