Chropowatość powierzchni to zespół drobnych nierówności powstałych na powierzchni przedmiotu po procesie obróbki, np. toczeniu, frezowaniu, wierceniu, szlifowaniu lub docieraniu. Jest jednym z podstawowych parametrów jakości powierzchni części maszyn.
Skąd bierze się chropowatość?
Nierówności powierzchni są skutkiem działania narzędzia skrawającego, drgań układu obrabiarka-narzędzie-przedmiot, rodzaju materiału, geometrii ostrza oraz zastosowanych parametrów skrawania. Duży wpływ mają szczególnie posuw, prędkość skrawania, głębokość skrawania i stan ostrza narzędzia.
Najczęściej stosowane parametry
Do opisu chropowatości wykorzystuje się m.in.:
- Ra - średnie arytmetyczne odchylenie profilu od linii średniej,
- Rz - średnia wysokość największych nierówności profilu,
- Rt - całkowita wysokość profilu chropowatości.
Im mniejsza wartość parametrów chropowatości, tym powierzchnia jest gładsza.
Znaczenie w praktyce
Chropowatość wpływa na:
- tarcie i zużycie współpracujących części,
- szczelność połączeń,
- trwałość zmęczeniową elementów,
- wygląd powierzchni,
- jakość pasowania części.
Pomiar chropowatości
Do oceny chropowatości stosuje się profilometry, w tym profilometry stykowe i optyczne. W pytaniach egzaminacyjnych urządzeniem właściwym do oceny chropowatości powierzchni jest profilometr, a nie np. suwmiarka, mikrometr czy współrzędnościowa maszyna pomiarowa.