Kąt wierzchołkowy wiertła to kąt zawarty między dwiema głównymi krawędziami skrawającymi wiertła krętego, mierzony przy jego wierzchołku. Jest jednym z podstawowych parametrów geometrii wiertła i wpływa na przebieg wiercenia, trwałość narzędzia oraz jakość otworu.
Znaczenie kąta wierzchołkowego
Dobór kąta zależy głównie od rodzaju obrabianego materiału:
- materiały miękkie i ciągliwe, np. aluminium: zwykle stosuje się większy kąt, np. 140°,
- stale konstrukcyjne: często około 118°,
- materiały twarde lub kruche mogą wymagać innych wartości zależnie od narzędzia i warunków obróbki.
Większy kąt wierzchołkowy daje krótszą część stożkową wiertła i stabilniejsze prowadzenie przy wierceniu materiałów miękkich. W aluminium pomaga ograniczyć zjawisko „wciągania” wiertła i poprawia jakość wykonywanego otworu.
Skutki złego doboru kąta
Nieodpowiedni kąt wierzchołkowy może powodować:
- pogorszenie dokładności otworu,
- zwiększone nagrzewanie narzędzia,
- szybsze zużycie krawędzi skrawających,
- drgania i niestabilną pracę,
- zakleszczanie lub wciąganie wiertła w materiał.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli pytanie dotyczy wiercenia otworów w aluminium, należy zapamiętać, że właściwy kąt wierzchołkowy wiertła wynosi najczęściej 140°. Jest to wartość typowa dla miękkich metali nieżelaznych i często pojawia się w zadaniach z zakresu obróbki skrawaniem.