Nóż tokarski ma część roboczą o określonej geometrii. Znajomość nazw powierzchni i krawędzi jest potrzebna do rozpoznawania narzędzia na rysunku oraz do prawidłowego doboru kąta ostrza podczas toczenia.
Najważniejsze powierzchnie
- Powierzchnia natarcia – powierzchnia, po której spływa wiór podczas skrawania. Znajduje się zwykle od góry części roboczej noża.
- Główna powierzchnia przyłożenia – powierzchnia położona przy głównej krawędzi skrawającej, zwrócona w stronę obrabianej powierzchni. Nie powinna trzeć o materiał; zapewnia to kąt przyłożenia.
- Pomocnicza powierzchnia przyłożenia – znajduje się przy pomocniczej krawędzi skrawającej, zwykle od strony powierzchni już obrobionej.
- Powierzchnia przejściowa – fragment łączący powierzchnie robocze, często w okolicy naroża ostrza.
Krawędzie skrawające
Na styku powierzchni natarcia i powierzchni przyłożenia powstają krawędzie skrawające:
- główna krawędź skrawająca – wykonuje zasadnicze skrawanie materiału,
- pomocnicza krawędź skrawająca – współpracuje przy kształtowaniu powierzchni obrobionej,
- naroże ostrza – miejsce przejścia między krawędzią główną i pomocniczą.
Jak rozpoznać główną powierzchnię przyłożenia?
Na rysunkach technicznych trzeba zwrócić uwagę na kierunek pracy ostrza oraz położenie głównej krawędzi skrawającej. Główna powierzchnia przyłożenia znajduje się bezpośrednio pod lub obok głównej krawędzi skrawającej, od strony materiału, który jest skrawany. W pytaniu egzaminacyjnym numerem 1 oznaczono właśnie główną powierzchnię przyłożenia.