Suwmiarka noniuszowa to przyrząd pomiarowy używany do pomiaru wymiarów zewnętrznych, wewnętrznych oraz głębokości. W obróbce skrawaniem służy do szybkiej kontroli wymiarów detali, np. średnic, szerokości rowków czy długości elementów.
Z czego składa się suwmiarka?
Najważniejsze części suwmiarki to:
- szczęki zewnętrzne – do pomiaru wymiarów zewnętrznych,
- szczęki wewnętrzne – do pomiaru otworów i rowków,
- głębokościomierz – do pomiaru głębokości,
- podziałka główna – najczęściej w milimetrach,
- noniusz – dodatkowa skala umożliwiająca odczyt części milimetra.
Jak odczytać suwmiarkę noniuszową?
Odczyt wykonuje się w dwóch krokach:
1. Odczytaj wartość z podziałki głównej znajdującą się przed zerem noniusza.
2. Znajdź kreskę noniusza, która najlepiej pokrywa się z kreską podziałki głównej. Numer tej kreski pomnóż przez działkę elementarną suwmiarki.
Wynik oblicza się według wzoru:
wynik = odczyt z podziałki głównej + odczyt z noniusza
Przykład
Dla suwmiarki o działce elementarnej 0,02 mm, jeżeli zero noniusza minęło wartość 10 mm, a pokrywa się 6. kreska noniusza, to:
10 mm + 6 · 0,02 mm = 10,12 mm
Wynik pomiaru wynosi więc 10,12 mm.
Typowe błędy
- odczytanie wartości z niewłaściwej strony zera noniusza,
- pomylenie działki 0,02 mm z 0,05 mm lub 0,1 mm,
- wskazanie kreski, która jest blisko, ale nie pokrywa się najlepiej,
- nieuwzględnienie części całkowitej z podziałki głównej.