Układ współrzędnych CNC określa położenie narzędzia względem obrabiarki lub przedmiotu obrabianego. Dzięki niemu program sterujący może precyzyjnie wskazać, gdzie ma przemieścić się narzędzie.
W obrabiarkach CNC najczęściej stosuje się osie:
- X – ruch w kierunku poprzecznym,
- Y – ruch w kierunku wzdłużnym stołu lub detalu,
- Z – ruch w kierunku osi wrzeciona; przy frezarkach zwykle pionowo.
Podstawowe punkty w CNC
W praktyce należy rozróżniać kilka punktów odniesienia:
- punkt zerowy maszyny – stały punkt ustalony przez producenta obrabiarki,
- punkt referencyjny – punkt służący do bazowania osi maszyny po uruchomieniu,
- punkt zerowy przedmiotu – początek układu współrzędnych przyjęty dla konkretnego detalu,
- punkt odniesienia narzędzia – punkt związany z pomiarem długości lub promienia narzędzia.
Znaczenie w programowaniu
Program CNC może być napisany względem punktu zerowego przedmiotu. Operator ustawia ten punkt na maszynie, a sterowanie zapamiętuje jego położenie jako przesunięcie bazowe, np. G54.
Dzięki temu ten sam program można wykorzystać nawet wtedy, gdy detal jest zamocowany w innym miejscu stołu, pod warunkiem poprawnego ustawienia układu współrzędnych.