Zużycie kraterowe to charakterystyczne uszkodzenie płytki skrawającej powstające na powierzchni natarcia narzędzia, czyli w miejscu, po którym spływa wiór. Ma postać wgłębienia, rowka lub „krateru”.
Przyczyny powstawania
Najczęstszą przyczyną zużycia kraterowego jest jednoczesne działanie:
- wysokiej temperatury skrawania,
- dużego nacisku wióra na powierzchnię natarcia,
- tarcia między wiórem a płytką,
- zbyt dużej prędkości skrawania,
- niewłaściwego chłodzenia lub jego braku.
Wysoka temperatura osłabia materiał ostrza, a przesuwający się pod dużym naciskiem wiór powoduje stopniowe wycieranie i ubytek materiału płytki. Zjawisko to może być dodatkowo nasilone przez dyfuzję i utlenianie materiału narzędziowego.
Skutki dla obróbki
Zużycie kraterowe prowadzi do:
- osłabienia krawędzi skrawającej,
- pogorszenia jakości powierzchni obrabianej,
- wzrostu sił skrawania,
- ryzyka nagłego wyłamania ostrza,
- skrócenia trwałości narzędzia.
Jak ograniczać zużycie kraterowe?
Aby zmniejszyć ryzyko takiego uszkodzenia, należy:
- obniżyć zbyt dużą prędkość skrawania,
- dobrać właściwy posuw i głębokość skrawania,
- stosować odpowiednie chłodzenie lub smarowanie,
- dobrać płytkę o większej odporności cieplnej,
- używać odpowiedniej geometrii ostrza i łamacza wióra.
W pytaniach egzaminacyjnych zużycie kraterowe należy kojarzyć głównie z wysoką temperaturą w strefie skrawania oraz dużym naciskiem wióra na płytkę skrawającą.