Dobór materiału zastępczego polega na wybraniu takiego materiału, który może zastąpić materiał pierwotny bez pogorszenia pracy elementu maszyny lub urządzenia. W egzaminacyjnych zadaniach najczęściej porównuje się podstawowe własności mechaniczne z tabeli.
Najważniejsza zasada
Jeżeli w poleceniu zapisano, że własności materiału zastępczego mają być nie mniejsze, oznacza to, że każda wymagana wartość musi być równa lub większa od wartości materiału zastępowanego.
Nie wystarczy, że jeden parametr jest lepszy. Wszystkie wskazane parametry muszą spełniać warunek.
Jak rozwiązywać takie zadania?
- Odczytaj wymagania materiału zastępowanego, np. Re i Rm.
- Sprawdź każdy materiał w tabeli.
- Odrzuć materiały, które nie spełniają choć jednego warunku.
- Wybierz materiał, który spełnia wszystkie wymagania i występuje w odpowiedziach.
Przykład
Wymagania:
- Re ≥ 600 MPa
- Rm ≥ 400 MPa
Stal 20H:
- Re = 800 MPa
- Rm = 550 MPa
Stal 20H spełnia oba warunki, ponieważ jej granica plastyczności i wytrzymałość na rozciąganie są większe od wymaganych. Dlatego może być zastosowana jako materiał zastępczy.
Typowy błąd
Częstym błędem jest wybór materiału, który ma wysoką wartość tylko jednego parametru. Jeśli drugi parametr jest za niski, materiał nie spełnia wymagań.