Co to jest kątomierz uniwersalny?
Kątomierz uniwersalny to narzędzie pomiarowe służące do mierzenia i wyznaczania kątów między powierzchniami elementów maszynowych. Stosuje się go w pracach ślusarskich, montażowych i kontrolnych, gdy trzeba sprawdzić kąt pochylenia, ukosowania, rowka, klina lub innej powierzchni ustawionej pod określonym kątem.
Do czego służy?
Kątomierz uniwersalny wykorzystuje się przede wszystkim do:
- pomiaru kątów zewnętrznych i wewnętrznych,
- sprawdzania kąta po obróbce mechanicznej,
- ustawiania narzędzi lub elementów pod wymaganym kątem,
- kontroli rowków, faz, skosów i powierzchni pochyłych.
W pytaniach egzaminacyjnych kątomierz uniwersalny jest właściwym wyborem wtedy, gdy należy zmierzyć konkretny kąt oznaczony np. literą α między dwiema powierzchniami.
Budowa i zasada użycia
Typowy kątomierz uniwersalny składa się z podziałki kątowej, ramienia stałego oraz ramienia ruchomego. Ramię ruchome przykłada się do jednej powierzchni, a ramię stałe do drugiej. Następnie odczytuje się wartość kąta na podziałce.
Czym nie jest kątomierz uniwersalny?
Nie należy mylić go z innymi narzędziami:
- kątownik służy głównie do sprawdzania kąta prostego 90°,
- liniał krawędziowy służy do kontroli prostoliniowości lub płaskości,
- środkownik służy do wyznaczania środka wałków lub elementów okrągłych.
Najważniejsze do zapamiętania
Jeżeli zadanie dotyczy pomiaru kąta, a nie tylko sprawdzenia kąta prostego, najczęściej stosuje się kątomierz uniwersalny.