Łożysko toczne

Słownik kwalifikacji MEC.06 - Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń

Co to jest łożysko toczne?

Łożysko toczne to element maszyny, który umożliwia obrót wału lub osi przy małych oporach ruchu. W łożysku tocznym między pierścieniami znajdują się elementy toczne, np. kulki, wałeczki lub igiełki. Dzięki nim tarcie ślizgowe zostaje zastąpione tarciem toczenia.

Podstawowe części łożyska tocznego

  • pierścień wewnętrzny – zwykle osadzany na czopie wału,
  • pierścień zewnętrzny – zwykle osadzany w oprawie lub obudowie,
  • elementy toczne – kulki, wałeczki, igiełki,
  • koszyk – utrzymuje elementy toczne w odpowiednich odstępach.

Łożysko toczne poprzeczne

Łożysko toczne poprzeczne przenosi głównie obciążenia działające prostopadle do osi wału, czyli obciążenia promieniowe. Typowym przykładem jest łożysko kulkowe zwykłe.

Ważna zasada montażowa

Podczas montażu nie wolno przenosić siły przez elementy toczne, ponieważ może to uszkodzić bieżnie i kulki lub wałeczki. Nacisk należy wywierać na ten pierścień, który jest pasowany ciasno.

Przykład: jeśli łożysko wciska się na wał, nacisk wywiera się na pierścień wewnętrzny. Jeśli łożysko wciska się do obudowy, nacisk wywiera się na pierścień zewnętrzny.