Nóż tokarski wykańczak

Słownik kwalifikacji MEC.06 - Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń

Nóż tokarski wykańczak to narzędzie skrawające stosowane podczas toczenia wykończeniowego, czyli dokładnej obróbki powierzchni walcowych, np. wałków. Jego zadaniem jest uzyskanie wymaganego wymiaru, małej chropowatości powierzchni i dobrej dokładności kształtu.

Do czego służy?

Wykańczak stosuje się po obróbce zgrubnej, gdy z przedmiotu usunięto już większość naddatku. Pozostawia się wtedy niewielki naddatek obróbkowy, który jest zdejmowany cienką warstwą materiału.

Typowe zastosowania:
- dokładne toczenie wałków,
- wyrównywanie powierzchni walcowych,
- przygotowanie powierzchni pod pasowania,
- poprawa jakości powierzchni po toczeniu zgrubnym.

Cechy noża wykańczaka

Nóż wykańczak ma geometrię ostrza dobraną tak, aby skrawanie było stabilne i pozostawiało gładką powierzchnię. Zwykle pracuje z mniejszą głębokością skrawania i mniejszym posuwem niż nóż zdzierak.

Różnica względem noża zdzieraka

  • Zdzierak usuwa dużą ilość materiału, ale daje mniejszą dokładność.
  • Wykańczak usuwa małą warstwę materiału, ale zapewnia większą dokładność i lepszą powierzchnię.

W pytaniach egzaminacyjnych określenia „dokładna obróbka wałków” lub „obróbka wykończeniowa wałków” często wskazują właśnie na nóż tokarski wykańczak.