Nóż tokarski to jednoostrzowe narzędzie skrawające stosowane na tokarce. Służy do obróbki przedmiotów wykonujących ruch obrotowy, np. wałków, tulei i tarcz. Za pomocą odpowiedniego noża można wykonywać toczenie powierzchni zewnętrznych i wewnętrznych, przecinanie, rowkowanie oraz nacinanie gwintów.
Nóż tokarski do gwintów
Do wykonania gwintu zewnętrznego na tokarce stosuje się specjalny nóż tokarski do gwintowania. Jego ostrze ma kształt odpowiadający zarysowi gwintu, np. trójkątny profil dla gwintu metrycznego.
Podczas pracy:
- przedmiot obrabiany obraca się w uchwycie tokarki,
- nóż przesuwa się wzdłuż osi przedmiotu,
- posuw noża jest zsynchronizowany ze skokiem gwintu,
- kolejne przejścia pogłębiają zarys gwintu.
Zastosowania
Nóż tokarski stosuje się m.in. do:
- toczenia wałków,
- planowania powierzchni czołowych,
- wykonywania rowków,
- przecinania materiału,
- nacinania gwintów zewnętrznych i wewnętrznych na tokarce.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Gwint zewnętrzny, np. na śrubie lub wałku, można wykonać nożem tokarskim albo narzynką. Natomiast gwintownik służy głównie do wykonywania gwintów wewnętrznych, np. w otworach pod śruby.