Otwór wielowypustowy

Słownik kwalifikacji MEC.06 - Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń

Co to jest otwór wielowypustowy?

Otwór wielowypustowy to otwór, którego powierzchnia wewnętrzna ma wiele równomiernie rozmieszczonych wypustów lub rowków. Taki kształt umożliwia przenoszenie momentu obrotowego między wałem a piastą, kołem zębatym, tuleją lub inną częścią maszyny.

Gdzie występują otwory wielowypustowe?

Otwory wielowypustowe można spotkać m.in. w:
- piastach kół zębatych,
- sprzęgłach,
- elementach przekładni,
- tulejach,
- częściach osadzanych na wałach wielowypustowych.

Jak wykonuje się taki otwór?

Najczęściej najpierw wykonuje się wiercenie, aby uzyskać otwór wstępny. Następnie stosuje się obróbkę kształtującą profil wewnętrzny, np. przeciąganie. Przeciągacz stopniowo wycina kolejne rowki i wypusty, nadając otworowi wymagany kształt.

Jak rozpoznać na rysunku lub zdjęciu?

Otwór wielowypustowy nie jest gładkim otworem kołowym. Widać w nim regularne zęby, karby lub rowki rozmieszczone na obwodzie. To znak, że potrzebna była obróbka dokładniejsza niż samo wiercenie.

Ważne na egzaminie

Jeśli w pytaniu pokazano otwór z wewnętrznymi zębami, typową odpowiedzią dotyczącą sposobu jego wykonania jest przeciąganie, a nie toczenie, tłoczenie czy samo powiercanie.