Pogłębianie

Słownik kwalifikacji MEC.06 - Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń

Co to jest pogłębianie?

Pogłębianie to obróbka otworu polegająca na wykonaniu odpowiedniego wgłębienia przy jego wylocie. Stosuje się ją m.in. do załamania krawędzi otworu, wykonania fazy lub przygotowania miejsca pod łeb śruby.

W pytaniach egzaminacyjnych pogłębianie często rozpoznaje się po narzędziu pracującym przy krawędzi otworu oraz po celu obróbki: usunięcie ostrej krawędzi, wykonanie stożkowego lub walcowego zagłębienia.

Rodzaje pogłębiania

Najczęściej spotyka się:
- pogłębianie stożkowe – wykonuje fazę lub gniazdo pod łeb śruby stożkowej,
- pogłębianie walcowe – wykonuje płaskodenne gniazdo pod łeb śruby walcowej,
- gratowanie / załamywanie krawędzi – usuwa ostre krawędzie i zadziory po wierceniu.

Narzędzia do pogłębiania

Do pogłębiania używa się pogłębiaczy, np.:
- pogłębiaczy stożkowych,
- pogłębiaczy walcowych,
- pogłębiaczy czołowych.

Narzędzie może być zamocowane np. w wiertarce stołowej, ręcznej lub innym urządzeniu obróbkowym.

Jak odróżnić od innych operacji?

  • Wiercenie wykonuje otwór.
  • Rozwieranie poprawia dokładność i gładkość istniejącego otworu.
  • Gwintowanie wykonuje gwint wewnętrzny.
  • Pogłębianie obrabia głównie wlot otworu, np. załamuje jego krawędź.

Przykład egzaminacyjny

Jeżeli zadanie mówi o załamaniu krawędzi otworu, prawidłową odpowiedzią jest zwykle pogłębianie, ponieważ pogłębiacz usuwa ostrą krawędź i tworzy fazę.