Przekładnia stopniowa wiertarki
Słownik kwalifikacji MEC.06 - Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń
Przekładnia stopniowa wiertarki służy do zmiany prędkości obrotowej wrzeciona przez ustawienie odpowiedniej pozycji dźwigni, kół pasowych lub przełożeń zębatych. Dzięki temu można dobrać obroty do średnicy wiertła, materiału obrabianego i rodzaju operacji.
Zasada doboru pozycji
Podstawowa zależność jest prosta:
- mała średnica wiertła → większa prędkość obrotowa,
- duża średnica wiertła → mniejsza prędkość obrotowa.
W zadaniach egzaminacyjnych często podana jest tabela, w której dla określonych średnic otworów przypisano pozycję przekładni, np. I, II, III, IV. Należy odszukać w tabeli średnicę wykonywanego otworu i odczytać właściwą pozycję.
Przykład interpretacji
Jeżeli w tabeli zakres średnic obejmujący ϕ7,5 mm przypisano do pozycji II, to należy ustawić przekładnię wiertarki właśnie w tej pozycji. Nie wybiera się pozycji „na oko”, tylko według danych technologicznych.
Dlaczego to ważne?
Zbyt duża prędkość dla dużego wiertła może powodować przegrzewanie narzędzia, szybkie stępienie ostrzy i pogorszenie jakości otworu. Zbyt mała prędkość dla małego wiertła zmniejsza wydajność i może pogarszać warunki skrawania.
Na egzaminie pamiętaj
Przy pytaniach z tabelą najpierw szukaj średnicy otworu, następnie zakresu średnic, a dopiero na końcu odczytaj pozycję przekładni. Dla otworu ϕ7,5 w tym pytaniu poprawna jest pozycja II.