Przygotowanie powierzchni do lutowania
Słownik kwalifikacji MEC.06 - Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń
Przygotowanie materiałów do lutowania polega przede wszystkim na mechanicznym i chemicznym oczyszczeniu powierzchni łączonych elementów. Jest to konieczne, ponieważ lut dobrze zwilża tylko powierzchnie czyste, pozbawione tlenków, tłuszczu, farby, rdzy i innych zanieczyszczeń.
Oczyszczanie mechaniczne
Oczyszczanie mechaniczne usuwa widoczne zabrudzenia i warstwy powierzchniowe. Wykonuje się je za pomocą:
- szczotki stalowej,
- papieru ściernego,
- skrobaka,
- pilnika,
- szlifowania miejscowego.
Celem nie jest wypolerowanie elementu na połysk, lecz usunięcie przeszkód utrudniających przyleganie lutu.
Oczyszczanie chemiczne
Oczyszczanie chemiczne usuwa tłuszcze, oleje oraz tlenki. Może obejmować:
- odtłuszczanie rozpuszczalnikiem,
- trawienie chemiczne,
- zastosowanie topnika lutowniczego.
Topnik pomaga rozpuścić tlenki i zabezpiecza powierzchnię przed ponownym utlenianiem podczas nagrzewania.
Dlaczego to ważne?
Brudna lub utleniona powierzchnia powoduje słabe rozpływanie się lutu, brak zwilżenia i nieszczelne albo nietrwałe połączenie. Dlatego w pytaniach egzaminacyjnych poprawną odpowiedzią jest zwykle: mechaniczne i chemiczne oczyszczenie powierzchni.
Czego nie mylić?
- Polerowanie nie jest podstawowym wymaganiem przy lutowaniu.
- Ukosowanie krawędzi dotyczy głównie przygotowania elementów do spawania.
- Samo oczyszczenie krawędzi jest niewystarczające, bo lutowanie wymaga czystych powierzchni styku.