Pytania pomocnicze - MEC.06
Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 621.
Strona 2 z 10.
Jaką podstawową funkcję pełni wrzeciennik wiertarki?
Wrzeciennik przenosi napęd na wrzeciono i umożliwia uzyskanie odpowiedniej prędkości obrotowej narzędzia. Pełni więc funkcję skrzynki przekładniowej.
Dlaczego wrzeciennik musi być ustawiony osiowo z prowadnicami?
Osiowe ustawienie zapewnia prawidłowe prowadzenie narzędzia względem przedmiotu obrabianego. Ma to wpływ na dokładność wiercenia i trwałość elementów maszyny.
Czym jest wrzeciono w wiertarce?
Wrzeciono to obracający się element, w którym mocuje się uchwyt wiertarski lub bezpośrednio narzędzie. Przekazuje ono ruch obrotowy na wiertło.
Czym różni się wrzeciennik od stołu wiertarki?
Wrzeciennik odpowiada za napęd i obrót narzędzia, a stół służy do podparcia i mocowania przedmiotu obrabianego. Są to różne zespoły maszyny.
Co oznacza, że wrzeciennik pełni funkcję skrzynki przekładniowej?
Oznacza to, że w jego wnętrzu znajdują się mechanizmy przekazujące i zmieniające prędkość obrotową wrzeciona. Pozwala to dostosować obroty do warunków wiercenia.
Dlaczego dobór prędkości obrotowej wiertła jest ważny?
Zbyt duża lub zbyt mała prędkość może powodować szybkie zużycie narzędzia, przegrzewanie materiału albo pogorszenie jakości otworu. Prędkość dobiera się do średnicy wiertła i materiału.
Na czym polega pogłębianie otworu?
Pogłębianie polega na wykonaniu wgłębienia przy wlocie otworu, np. fazy lub gniazda pod łeb śruby. Może też służyć do załamania ostrej krawędzi po wierceniu.
Jakim narzędziem wykonuje się załamanie krawędzi otworu?
Najczęściej używa się pogłębiacza stożkowego. Narzędzie to usuwa ostrą krawędź i tworzy fazę wokół otworu.
Czym różni się pogłębianie od rozwierania?
Pogłębianie obrabia głównie wlot otworu, wykonując fazę lub gniazdo. Rozwieranie służy do poprawy dokładności wymiarowej i gładkości całego otworu.
Dlaczego gwintowanie nie jest właściwą odpowiedzią przy załamywaniu krawędzi otworu?
Gwintowanie wykonuje gwint wewnętrzny w otworze. Nie służy zasadniczo do usuwania ostrej krawędzi ani wykonywania fazy.
Co oznacza załamanie krawędzi otworu?
Załamanie krawędzi oznacza usunięcie ostrej krawędzi, najczęściej przez wykonanie niewielkiej fazy. Poprawia to bezpieczeństwo, estetykę i ułatwia montaż elementów.
Kiedy stosuje się pogłębianie stożkowe?
Pogłębianie stożkowe stosuje się do wykonania fazy lub gniazda pod łeb śruby stożkowej. Jest też typowe przy usuwaniu zadziorów po wierceniu.
Do czego służy rowek pod wpust w kole zębatym?
Rowek pod wpust służy do osadzenia wpustu, który łączy koło zębate z wałem. Dzięki temu możliwe jest przenoszenie momentu obrotowego.
Dlaczego do wykonania rowka pod wpust w piaście koła zębatego stosuje się dłutownicę?
Dłutownica umożliwia obróbkę wewnątrz otworu piasty. Nóż dłutowniczy wykonuje ruch posuwisto-zwrotny i może wycinać rowek w miejscu niedostępnym dla wielu innych narzędzi.
Jaki ruch wykonuje narzędzie w dłutownicy?
Narzędzie w dłutownicy wykonuje ruch posuwisto-zwrotny. Skrawanie odbywa się zwykle podczas ruchu roboczego w jednym kierunku.
Czym różni się dłutowanie od frezowania rowka?
Podczas dłutowania narzędzie pracuje ruchem posuwisto-zwrotnym, a podczas frezowania obraca się frez. Dłutowanie jest szczególnie przydatne przy wykonywaniu rowków wewnętrznych.
Jakie elementy maszyn mogą mieć rowek pod wpust?
Rowek pod wpust mogą mieć między innymi koła zębate, koła pasowe, sprzęgła oraz piasty osadzane na wałach. Rowek umożliwia połączenie tych elementów z wałem.
Jakie narzędzie stosuje się w dłutownicy do wykonywania rowków?
Stosuje się nóż dłutowniczy o kształcie dopasowanym do wykonywanego rowka. Szerokość narzędzia dobiera się do wymaganej szerokości rowka pod wpust.
Dlaczego wiertła wykonuje się ze stali szybkotnącej?
Ponieważ podczas wiercenia ostrze nagrzewa się i ściera. Stal szybkotnąca zachowuje twardość w podwyższonej temperaturze i dobrze znosi pracę skrawającą.
Co oznacza skrót HSS na wiertle?
HSS oznacza High Speed Steel, czyli stal szybkotnącą. Jest to typowy materiał na wiertła do metalu.
Czym stal szybkotnąca różni się od stali konstrukcyjnej?
Stal konstrukcyjna służy głównie do wykonywania elementów maszyn i konstrukcji, a nie ostrzy narzędzi. Stal szybkotnąca ma większą twardość, odporność na ścieranie i lepiej pracuje w wysokiej temperaturze.
Jakie narzędzia oprócz wierteł wykonuje się ze stali szybkotnącej?
Ze stali szybkotnącej wykonuje się m.in. frezy, gwintowniki, rozwiertaki, pogłębiacze i noże tokarskie.
Dlaczego stal nierdzewna nie jest typowym materiałem roboczym wierteł?
Stal nierdzewna jest odporna na korozję, ale nie ma takich właściwości skrawnych jak stal szybkotnąca. Nie zapewnia odpowiedniej trwałości ostrza przy typowym wierceniu metalu.
Jak temperatura wpływa na pracę wiertła?
Wysoka temperatura może powodować utratę twardości ostrza i szybsze zużycie narzędzia. Dlatego materiał wiertła musi być odporny cieplnie.
Do czego służy przecinarka taśmowa?
Przecinarka taśmowa służy do cięcia materiałów, głównie metali w postaci prętów, rur i profili. Umożliwia przygotowanie odcinków materiału do dalszej obróbki.
Jak rozpoznać przecinarkę taśmową na ilustracji?
Charakterystyczne są ramię z osłoną brzeszczotu, imadło do mocowania materiału oraz podstawa maszyny. Często widoczny jest także ukośny układ ramienia tnącego.
Czym różni się cięcie od toczenia?
Cięcie polega na rozdzielaniu materiału na części. Toczenie polega na obróbce obracającego się przedmiotu narzędziem skrawającym, zwykle na tokarce.
Czym różni się cięcie od frezowania?
Frezowanie służy do kształtowania powierzchni za pomocą obracającego się frezu. Cięcie ma na celu przede wszystkim przecięcie lub rozdzielenie materiału.
Jaką funkcję pełni imadło w przecinarce taśmowej?
Imadło unieruchamia materiał podczas cięcia. Dzięki temu cięcie jest dokładniejsze i bezpieczniejsze.
Jakie zagrożenia występują podczas pracy na przecinarce taśmowej?
Największe zagrożenia to kontakt z poruszającym się brzeszczotem, odpryski materiału oraz nieprawidłowe zamocowanie przedmiotu. Należy stosować osłony i środki ochrony indywidualnej.
Dlaczego żeliwo szare nadaje się na łoża obrabiarek?
Żeliwo szare dobrze tłumi drgania, jest łatwe do odlewania i zapewnia stabilność wymiarową. Te cechy są ważne dla dokładności obróbki skrawaniem.
Jaką funkcję pełni łoże w obrabiarce skrawającej?
Łoże jest podstawą konstrukcyjną obrabiarki. Utrzymuje zespoły maszyny i zapewnia ich dokładne prowadzenie podczas pracy.
Dlaczego tłumienie drgań jest ważne w obrabiarkach?
Drgania pogarszają jakość powierzchni, dokładność wymiarową i trwałość narzędzia. Materiał łoża powinien je możliwie skutecznie ograniczać.
Czym różni się żeliwo szare od stali stopowej w zastosowaniu na korpusy maszyn?
Żeliwo szare lepiej tłumi drgania i łatwiej wykonuje się z niego duże odlewy. Stal stopowa jest wytrzymała, ale mniej korzystna na klasyczne łoża obrabiarek.
Do czego stosuje się karborund w technice?
Karborund, czyli węglik krzemu, jest materiałem ściernym. Stosuje się go m.in. w ściernicach, papierach ściernych i narzędziach ściernych.
Do czego najczęściej stosuje się brąz cynowy?
Brąz cynowy stosuje się na elementy odporne na tarcie i zużycie, np. tuleje, panewki oraz łożyska ślizgowe. Nie jest typowym materiałem na łoża obrabiarek.
Dlaczego podczas toczenia długich wałków stosuje się podtrzymkę?
Podtrzymka ogranicza uginanie się wałka pod wpływem sił skrawania. Dzięki temu poprawia dokładność obróbki i zmniejsza drgania.
Jaką funkcję pełni zabierak tokarski przy toczeniu w kłach?
Zabierak przenosi moment obrotowy z wrzeciona na przedmiot obrabiany. Dzięki niemu wałek zamocowany między kłami może się obracać.
Czym różni się kieł stały od kła obrotowego?
Kieł stały nie obraca się względem swojego mocowania, natomiast kieł obrotowy obraca się razem z przedmiotem. Kieł obrotowy zmniejsza tarcie i nagrzewanie w miejscu podparcia.
Dlaczego imadło maszynowe nie jest właściwym wyposażeniem do toczenia długich wałków?
Imadło maszynowe służy głównie do mocowania przedmiotów np. na frezarkach lub wiertarkach. W toczeniu wałek musi obracać się wokół własnej osi, dlatego stosuje się kły, zabierak i podtrzymkę.
Kiedy stosuje się toczenie w kłach?
Toczenie w kłach stosuje się przy obróbce wałków i osi, gdy zależy na zachowaniu współosiowości. Jest szczególnie przydatne przy dłuższych przedmiotach.
Jakie mogą być skutki toczenia długiego wałka bez podtrzymki?
Wałek może się uginać i drgać, co prowadzi do błędów wymiarowych oraz pogorszenia jakości powierzchni. Może też wzrosnąć ryzyko uszkodzenia narzędzia.
Do czego służy podzielnica i dlaczego nie pasuje do tego pytania?
Podzielnica służy do dokładnego podziału obwodu przedmiotu, np. przy frezowaniu kół zębatych lub rowków. Nie jest podstawowym przyrządem do toczenia długich wałków.
Po czym można rozpoznać frez na ilustracji?
Frez ma wiele ostrzy skrawających rozmieszczonych na obwodzie lub czole narzędzia. Często ma także otwór lub chwyt służący do zamocowania we wrzecionie frezarki.
Jaki ruch wykonuje narzędzie podczas frezowania?
Podczas frezowania narzędzie, czyli frez, wykonuje ruch obrotowy. Ruch posuwowy może wykonywać przedmiot obrabiany albo narzędzie, zależnie od konstrukcji obrabiarki.
Czym frezowanie różni się od toczenia?
W toczeniu obraca się głównie przedmiot obrabiany, a nóż tokarski skrawa materiał. We frezowaniu obraca się narzędzie wieloostrzowe, czyli frez.
Czym frez różni się od ściernicy?
Frez skrawa materiał ostrzami o określonej geometrii. Ściernica usuwa materiał za pomocą ziaren ściernych i jest stosowana przy szlifowaniu.
Do czego służy frez tarczowy?
Frez tarczowy służy najczęściej do wykonywania rowków, nacięć i przecinania materiału. Ma kształt tarczy z ostrzami na obwodzie.
Dlaczego frezowanie zalicza się do obróbki skrawaniem?
Ponieważ podczas frezowania z przedmiotu obrabianego usuwany jest naddatek materiału w postaci wiórów. Proces odbywa się za pomocą ostrzy skrawających frezu.
Czym różni się gwint zewnętrzny od gwintu wewnętrznego?
Gwint zewnętrzny znajduje się na zewnętrznej powierzchni elementu, np. śruby. Gwint wewnętrzny wykonuje się w otworze, np. w nakrętce.
Jakim narzędziem wykonuje się gwint zewnętrzny na tokarce?
Do wykonania gwintu zewnętrznego na tokarce stosuje się odpowiedni nóż tokarski do gwintowania.
Do czego służy gwintownik?
Gwintownik służy przede wszystkim do wykonywania gwintów wewnętrznych w otworach. Nie jest typowym narzędziem do nacinania gwintu zewnętrznego.
Dlaczego frez tarczowy nie jest najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu?
Frez tarczowy służy głównie do frezowania rowków, przecinania lub kształtowania powierzchni. W typowej obróbce tokarskiej gwint zewnętrzny wykonuje się nożem tokarskim.
Do czego służy przeciągacz?
Przeciągacz służy do przeciągania, czyli dokładnej obróbki otworów i powierzchni o określonym kształcie, np. wielowypustów. Nie jest narzędziem do wykonywania gwintów zewnętrznych.
Na jakich elementach najczęściej występuje gwint zewnętrzny?
Gwint zewnętrzny występuje m.in. na śrubach, sworzniach, wałkach gwintowanych i króćcach przyłączeniowych.
Do jakich pomiarów stosuje się średnicówkę mikrometryczną?
Średnicówkę mikrometryczną stosuje się do dokładnych pomiarów średnic wewnętrznych, np. otworów, tulei i cylindrów.
Dlaczego średnicówka mikrometryczna jest lepsza od suwmiarki przy dokładnym pomiarze otworu?
Suwmiarka umożliwia szybki pomiar, ale zwykle z mniejszą dokładnością. Średnicówka mikrometryczna zapewnia precyzyjniejszy pomiar wymiarów wewnętrznych.
Czym różni się mikrometr zewnętrzny od średnicówki mikrometrycznej?
Mikrometr zewnętrzny mierzy wymiary zewnętrzne, np. wałki lub grubości. Średnicówka mikrometryczna mierzy wymiary wewnętrzne, np. średnice otworów.
Jak poprawnie wykonać pomiar otworu średnicówką mikrometryczną?
Końcówki pomiarowe należy oprzeć o przeciwległe ścianki otworu i ustawić narzędzie w położeniu największego wskazania średnicy. Pomiar powinien być wykonany ostrożnie, bez nadmiernego nacisku.
Do czego służy wysokościomierz suwmiarkowy?
Wysokościomierz suwmiarkowy służy do pomiaru wysokości oraz do trasowania przedmiotów ustawionych na płycie pomiarowej. Nie jest narzędziem do pomiaru średnicy otworu.
Kiedy można użyć suwmiarki do pomiaru otworu?
Suwmiarki można użyć do orientacyjnego lub mniej dokładnego pomiaru średnicy wewnętrznej. Przy wymaganej dużej dokładności lepiej zastosować średnicówkę mikrometryczną.