Co to jest rozwiertak?
Rozwiertak to narzędzie skrawające służące do dokładnego wykańczania wcześniej wykonanego otworu. Nie wykonuje się nim otworu od pełnego materiału, lecz usuwa niewielki naddatek obróbkowy po wierceniu, wytaczaniu lub rozwiercaniu.
Do czego służy rozwiertak?
Rozwiertak stosuje się wtedy, gdy otwór musi mieć:
- dokładny wymiar, np. ϕ30H7,
- dobrą jakość powierzchni,
- poprawną walcowość i okrągłość,
- odpowiednie pasowanie z wałkiem, sworzniem lub tuleją.
Otwór oznaczony jako ϕ30H7 ma średnicę nominalną 30 mm i tolerancję w klasie H7. Takiej dokładności zwykle nie uzyskuje się samym wiertłem krętym, dlatego otwór należy wykończyć rozwiertakiem.
Rodzaje rozwiertaków
Najczęściej spotyka się:
- rozwiertaki ręczne – używane z pokrętłem, mają dłuższą część prowadzącą,
- rozwiertaki maszynowe – stosowane na wiertarkach, tokarkach lub frezarkach,
- rozwiertaki stałe – wykonują jeden określony wymiar,
- rozwiertaki nastawne – pozwalają regulować średnicę w niewielkim zakresie.
Przykład zastosowania
Aby wykonać otwór ϕ30H7, najpierw wykonuje się otwór wiertłem o średnicy nieco mniejszej niż 30 mm, zostawiając naddatek. Następnie otwór wykańcza się rozwiertakiem o średnicy 30H7.
Ważne rozróżnienie
- Wiertło kręte – wykonuje otwór w materiale.
- Pogłębiacz – wykonuje pogłębienia pod łby śrub lub fazy.
- Nawiertak – wykonuje nakiełki lub wstępne nawiercenia.
- Rozwiertak – dokładnie wykańcza otwór do wymaganego wymiaru i tolerancji.