Smarowanie łożysk ślizgowych
Słownik kwalifikacji MEC.06 - Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń
Smarowanie łożysk ślizgowych polega na doprowadzeniu środka smarnego między współpracujące powierzchnie, np. czop wału i panewkę. Warstwa oleju lub smaru zmniejsza tarcie, ogranicza nagrzewanie i chroni elementy przed zatarciem.
Dlaczego smarowanie jest ważne?
W łożysku ślizgowym nie ma elementów tocznych, dlatego powierzchnie przesuwają się względem siebie. Bez odpowiedniego smarowania dochodzi do bezpośredniego kontaktu metalu z metalem. Skutkiem mogą być:
- wzrost tarcia,
- przegrzewanie łożyska,
- przyspieszone zużycie panewek i czopów wału,
- powstawanie rys i zatarć,
- uszkodzenie ruchomych części maszyny,
- awaria całego mechanizmu.
Objawy niedoboru smarowania
Typowe sygnały ostrzegawcze to podwyższona temperatura pracy, nietypowe dźwięki, szarpana praca mechanizmu, zwiększony opór ruchu oraz ślady przebarwień lub zatarć na elementach.
Przykład w prasie hydraulicznej
W prasach hydraulicznych łożyska ślizgowe mogą pracować przy dużych naciskach. Jeżeli zabraknie środka smarnego, elementy ruchome nie przesuwają się płynnie, lecz zaczynają się nadmiernie wycierać. Może to doprowadzić do uszkodzenia części prowadzących, sworzni, tulei lub innych elementów ruchomych.
Zasada egzaminacyjna
Niedobór smarowania nie poprawia pracy maszyny. Nie powoduje cichszej pracy, większej precyzji ani lepszej efektywności. Najczęstszy skutek to zużycie, zatarcie i uszkodzenie ruchomych części.