Sprawdzian szczękowy to narzędzie kontrolne przeznaczone do szybkiego sprawdzania wymiarów zewnętrznych, najczęściej średnic wałków. Podobnie jak inne sprawdziany graniczne, nie pokazuje dokładnej wartości wymiaru, lecz informuje, czy element mieści się w tolerancji.
Do czego służy?
Sprawdzian szczękowy stosuje się głównie do kontroli:
- średnic zewnętrznych wałków,
- szerokości czopów,
- wymiarów zewnętrznych detali obrabianych seryjnie.
Nie jest właściwym narzędziem do sprawdzania otworu oznaczonego np. ϕ15H7, ponieważ litera H odnosi się do tolerancji otworu.
Zasada działania
Sprawdzian szczękowy może mieć część:
- przechodnią — powinna wejść na sprawdzany wałek,
- nieprzechodnią — nie powinna wejść na wałek.
Taki sposób kontroli jest szybki i wygodny, dlatego sprawdziany szczękowe są często stosowane w produkcji seryjnej.
Różnica względem sprawdzianu tłoczkowego
Najważniejsza różnica jest prosta:
- sprawdzian tłoczkowy — do otworów,
- sprawdzian szczękowy — do wymiarów zewnętrznych, np. wałków.
Na egzaminie warto zwracać uwagę na zapis tolerancji: wielka litera, np. H7, zwykle oznacza otwór, a mała litera, np. h7, wałek.