Śruba kontrolna

Słownik kwalifikacji MEC.06 - Montaż i obsługa prostych elementów maszyn i urządzeń

Co to jest śruba kontrolna?

Śruba kontrolna to proste narzędzie kontrolne używane do sprawdzania poprawności wykonania gwintu wewnętrznego, czyli gwintu znajdującego się w otworze, np. w nakrętce lub korpusie elementu maszynowego.

Jej zadaniem nie jest dokładny pomiar wymiarów gwintu, lecz praktyczna ocena, czy gwint został wykonany poprawnie i czy współpracuje z odpowiednią śrubą.

Do czego służy?

Śruba kontrolna pozwala sprawdzić, czy:
- gwint wewnętrzny ma właściwy skok,
- średnica gwintu jest odpowiednia,
- gwint nie jest uszkodzony lub zanieczyszczony,
- śruba wkręca się płynnie, bez nadmiernego oporu i luzu,
- połączenie gwintowe będzie możliwe do zastosowania w praktyce.

Jak używa się śruby kontrolnej?

Śrubę kontrolną wkręca się ręcznie w sprawdzany gwint wewnętrzny. Jeżeli wkręca się lekko, bez zacięć i bez wyczuwalnego nadmiernego luzu, gwint można uznać za poprawny użytkowo.

Nie należy używać dużej siły, ponieważ może to uszkodzić gwint lub zafałszować ocenę.

Ważne rozróżnienie egzaminacyjne

Do sprawdzania gwintu wewnętrznego stosuje się śrubę kontrolną lub sprawdzian trzpieniowy gwintowy.

Natomiast sprawdzian pierścieniowy służy do kontroli gwintu zewnętrznego, np. na śrubie lub wałku.

Przykład

Jeżeli wykonano otwór gwintowany M10, można użyć odpowiedniej śruby kontrolnej M10. Jeżeli śruba pasuje i wkręca się prawidłowo, gwint wewnętrzny został wykonany poprawnie.